Sugestie

Pewność siebie i poczucie własnej wartości. Czy trening ma znaczenie?

Utworzony 19 Lut 2015  / Dział: Trening

Spotykasz znajomego po kilku latach - nie poznajesz go, ale nie tylko dlatego, że schudł 15 kilo i nosi ubrania o kilka rozmiarów mniejsze. Coś jeszcze się w nim zmieniło...Czy regularne treningi dały mu coś więcej niż tylko zdrowie i lepszy wygląd? Czy ćwiczenia fizyczne mogą mieć korzystny wpływ na poczucie własnej wartości?

ćwiczenia trening samoocena, pewność siebie, poczucie własnej wartości

Aktywność fizyczna a samoocena, fot. Fotolia

Pewność siebie i poczucie własnej wartości. Czy trening ma znaczenie?

Wielu z nas mówi o sobie: „Mam niską samoocenę” albo „Mam niskie poczucie własnej wartości”. Problem ten jest bardzo powszechny i składa się na niego wiele czynników. Okazuje się, że sfera aktywności fizycznej również ma tu coś do powiedzenia. Monika Guszkowska, autorka książki Aktywność fizyczna i psychika. Korzyści i zagrożenia, wyróżnia pojęcie „Poczucia wartości w sferze fizycznej”, na które składają się „Kompetencje sportowe”, „Atrakcyjność fizyczna”, „Siła fizyczna” i „Warunki fizyczne”.[1] 

Jeżeli dla kogoś sfera fizyczna jest szczególnie ważna, ponieważ uprawia jakąś dyscyplinę sportową, trenuje coś, składowe te mogą mieć szczególnie duży wpływ na ogólną samoocenę – wpływ korzystny lub destrukcyjny...[2]

 

Samoocena i aktywność fizyczna – sprzężenie zwrotne

Pomiędzy samooceną a aktywnością fizyczną zachodzi niejako sprzężenie zwrotne. Im wyższa nasza samoocena, tym chętniej stawiamy sobie wyzwania, również te sportowe, np. przebiec kilometr bez odpoczynku czy też pływać pół godziny intensywnym kraulem. Dokonawszy tych osiągnięć, podnosimy swoje poczucie wartości – udało mi się, jestem zdolny, silny.

Z kolei jeżeli mamy niską samoocenę, nasza motywacja do podejmowania wyzwań drastycznie spada. „Bo przecież nie uda mi się”. Brak podejmowanych prób, a co za tym idzie brak ewentualnych sukcesów potęguje nasze poczucie beznadziei.

 

Niska samoocena

„Samoocena zaniżona - to stan, w którym człowiek przypisuje sobie możliwości mniejsze od rzeczywiście posiadanych, a więc nie docenia swoich zdolności czy umiejętności. Niska samoocena powoduje obniżenie poziomu oczekiwań dotyczących wyników dalszej działalności. Wiąże się z silniejszą koncentracją na porażkach niż na sukcesach. Jednostka antycypuje złe wyniki, toteż gdy staje przed większymi wymaganiami, rodzi się w niej lęk przed niepowodzeniem i koniecznością dalej idącego obniżenia samooceny. Jednostka taka z reguły nie wierzy w swoje możliwości, boi się podjąć jakiegokolwiek trudniejszego zadania w obawie, że dozna niepowodzenia. Jest to zatem stan psychiczny, który hamuje aktywność oraz nasila zachowania konformistyczne.” pisze Tadeusz Sankowski.[3] Każdy, kogo dotyczy ten problem, doskonale wie, o co chodzi...

Poczucie własnej wartości - wpływ treningu

Czy ćwiczenia fizyczne mogą mieć korzystny wpływ na poczucie własnej wartości?

Okazuje się, że według wielu badań tak. W większości studiowanych przypadków samoocena podwyższała się, a w pozostałych nie ulegała żadnej zmianie.[4] Tadeusz Sankowski z kolei wskazuje na wyższą samoocenę osób, które uprawiają sport w porównaniu do tych, które nie podejmują żadnej aktywności fizycznej.

Ponadto, powołując się na badania, twierdzi on, że wraz z poprawą kondycji rośnie poczucie własnej wartości. Oczywiście nie bez znaczenia są tu odnoszone sukcesy – wygrane zawody, udział w maratonie czy prywatne powodzenie, np. pobicie własnego rekordu.[5] Z kolei porażki mogą obniżać naszą samoocenę, ale niekoniecznie działać demotywująco.

Mimo różnorodności badań i wyników, nie stwierdzono by aktywność fizyczna sama w sobie działała obniżająco na samoocenę.[6]

 

Pozytywny wpływ treningu na poczucie własnej wartości

Jak to się dzieje, że sport ma pozytywny wpływ na nasze poczucie wartości?

Odpowiedzialne za to mogą być następujące czynniki: zmiany fizjologiczne determinujące zmiany emocjonalne (np. pobudzenie endorfin, które odpowiadają za dobre samopoczucie), poprawa wyglądu – bardziej się sobie podobamy, zmiana stylu życia i jej korzystny wpływ na relacje międzyludzkie (np. obniżony stres powoduje mniejszą ilość kłótni). Oczywiście nie można tu również wykluczyć efektu placebo – kojarzymy aktywność fizyczną z poprawą poczucia wartości, oczekujemy tego i wmawiamy sobie, że to się rzeczywiście dzieje.[7]

Zależność tę potwierdza jedno z przeprowadzonych badań: „W przeprowadzonym przez ten zespół badaniu uczestnicy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup, w których realizowano ten sam program ćwiczeń fizycznych. W jednej z nich akcentowano, że ćwiczenia są ukierunkowane na poprawę samopoczucia psychicznego. Tylko w tej grupie zanotowano istotny wzrost samooceny ogólnej, pomimo tego, że w obu grupach nastąpiła istotna poprawa kondycji fizycznej.”[8]

Większość badaczy uważa, że aktywność fizyczna ma tylko pośredni wpływ na samoocenę ogólną, bezpośredni zaś i tym samym bardziej znaczący na jej składowe, czyli wspomniane już „atrakcyjność fizyczną”, „siłę fizyczną” itd.[9] Dlatego należy ostrożnie podchodzić do stwierdzenia, że dzięki sportowi będę czuł się ogólnie lepszym i wartościowszym człowiekiem w każdej sferze. To jednak długi i złożony proces, który nie powinien ograniczać się jedynie do aktywności fizycznej, ale obejmować również rozwój osobisty, zmianę myślenia na swój temat czy nawet psychoterapię.

plan treningowy na masę, rzeźbę, redukcję tkanki tłuszczowej, treningi, odchudzanie

Tym, czego warto unikać w traktowaniu sportu jako źródła poczucia własnej wartości, jest podchodzenie do wszystkiego na zasadzie sukces-porażka.[10] Przede wszystkim należy mierzyć siły na zamiary. „Przypisywanie sobie nieco wyższych możliwości od faktycznych może aktywizować zawodnika do skutecznego podejmowania trudniejszych zadań. Jednak wyraźnie zawyżona samoocena (...) może również wpływać na obniżenie odporności emocjonalnej.” pisze Tadeusz Sankowski.[11] Jak widać, nie wolno przesadzać w żadną stronę.

Toksyczna może okazać się także rywalizacja pojmowana jako obsesyjne porównywanie się z innymi. Pamiętaj, że jesteś jednostką jedyną w swoim rodzaju, ze swoimi mocnymi i słabymi stronami. Swoje cele i aspiracje dostosowuj tylko i wyłącznie do siebie, nie do innych i ich osiągnięć czy porażek.

Jeżeli będziesz pracował nad sobą i stopniowo zwiększał wiarę w swoje siły i możliwości, zacznie rosnąć także Twoja motywacja do podejmowania działalności sportowej. W ten sposób aktywność fizyczna, traktowana z rozsądkiem, może dołożyć swoją cegiełkę do podwyższenia Twojej samooceny. ;)

Korzystaj z darmowej bazy ćwiczeń i treningów, prowadź kalendarz treningowy, monitoruj swoje postępy na statystykach i dołącz do społeczności - ZAREJESTRUJ SIĘ ZA DARMO NA FITOMENTO. 


[1]    M. Guszkowska, Aktywność fizyczna i psychiczna. Korzyści i zagrożenia., wyd. Adam Marszałek, Toruń 2013, s. 108

[2]    M. Guszkowska, op.cit., s. 107

[3]    T. Sankowski, Wybrane psychologiczne aspekty aktywności sportowej, Poznań 2001, s. 148

[4]    M. Guszkowska, op.cit., s. 109

[5]    T. Sankowski, op.cit., s. 152

[6]    M. Guszkowska, op.cit., s. 109

[7]    jw., s. 113

[8]    j.w.

[9]    j.w

[10]  jw., s. 111

[11]  T. Sankowski, op.cit., s. 154

Dodaj do ulubionych

FITOMENTO Sp. z o.o.

kONTAKT

Znajdź nas